AI không còn là trào lưu: Công nghệ này đã đi vào đời sống hằng ngày

Không còn là câu chuyện của tương lai hay phòng thí nghiệm, AI đang âm thầm trở thành một lớp nền trong sinh hoạt số hằng ngày tại Việt Nam, và xu hướng này cũng đang diễn ra tương tự trên toàn cầu.

AI đã vượt qua giai đoạn “thử cho biết”

Trong vài năm qua, trí tuệ nhân tạo phủ sóng dày đặc trên truyền thông, từ các mô hình mới, cuộc đua chip AI cho tới những tranh luận về việc con người có bị thay thế hay không. Với người trẻ Việt, phản ứng trước AI không đồng nhất: có người sử dụng mỗi ngày, có người cảm thấy xa lạ, cũng có người bắt đầu “ngán” khi AI xuất hiện trong mọi câu chuyện.

Nhưng các con số cho thấy AI đã đi qua ranh giới của một trào lưu nhất thời. Chỉ trong nửa đầu năm 2025, người Việt dành khoảng 283 triệu giờ cho các ứng dụng AI tạo sinh trên iOS và Android, với 7,5 tỷ phiên truy cập. Khi một công nghệ chiếm lượng “thời gian sống” lớn đến vậy, nó không còn ở dạng thử nghiệm hay tò mò, mà đã trở thành thói quen.

Một nguyên nhân khiến AI thường gây tranh cãi là cách nó được kể lại. Truyền thông thường xoáy vào sức mạnh mô hình, tốc độ, độ chính xác và câu hỏi AI có thể thay thế con người hay không. Cách tiếp cận này dễ đẩy xã hội vào hai thái cực: hoặc kỳ vọng quá mức, hoặc lo lắng bị tụt lại phía sau.

Trong khi đó, thực tế diễn ra âm thầm hơn nhiều. Báo cáo e-Conomy SEA 2025 cho thấy 81% người Việt được khảo sát sử dụng chatbot hằng ngày, và 83% chủ động tìm hiểu thêm về AI. Điều này phản ánh một nghịch lý: AI gây tranh luận trên mặt báo, nhưng lại hòa vào thói quen sử dụng của số đông một cách tự nhiên. Khoảng cách giữa “AI được nói tới” và “AI đang được dùng” chính là nguồn cơn của sự mâu thuẫn trong nhận thức xã hội.

Từ Việt Nam nhìn ra thế giới

Câu chuyện này không chỉ riêng Việt Nam. Trên phạm vi toàn cầu, AI cũng đang dịch chuyển từ công nghệ gây tò mò sang hạ tầng thiết yếu. Tại Mỹ, châu Âu và Đông Á, AI đã trở thành công cụ mặc định trong tìm kiếm thông tin, hỗ trợ công việc văn phòng, sáng tạo nội dung, phân tích dữ liệu và chăm sóc khách hàng. Các tập đoàn công nghệ lớn đầu tư hàng chục tỷ USD vào chip, trung tâm dữ liệu và mô hình AI không phải để “trình diễn”, mà để đảm bảo AI đủ ổn định, đủ rẻ và đủ phổ cập cho hàng trăm triệu người dùng.

Việt Nam đang bước đi cùng nhịp đó. AI hiện là một trụ cột trong chiến lược chuyển đổi số quốc gia, với mức độ ứng dụng ngày càng rõ nét ở tài chính – ngân hàng, giáo dục, sản xuất và dịch vụ. Gần 170.000 doanh nghiệp trong nước đã triển khai AI ở các mức độ khác nhau, từ tự động hóa đơn giản đến phân tích dữ liệu và chăm sóc khách hàng.

AI như một “hạ tầng mềm” mới

Điểm đáng chú ý là AI không còn chỉ phục vụ từng cá nhân riêng lẻ. Nó đang trở thành một dạng hạ tầng mềm cho toàn bộ hệ sinh thái kinh tế – xã hội. Người trẻ dùng AI để học tập, làm việc, sáng tạo và kết nối cộng đồng. Doanh nghiệp dùng AI để tối ưu vận hành và ra quyết định. Xã hội dùng AI như một lớp công cụ nền, tương tự cách internet từng len vào đời sống cách đây hai thập kỷ.

Khi nhìn từ góc độ này, AI không còn là câu hỏi “có nên dùng hay không”, mà là “dùng như thế nào cho hiệu quả và bền vững”. Và đó cũng là dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy AI đã rời khỏi vòng xoáy trào lưu, để bước vào vai trò lâu dài hơn: một phần cấu thành của nhịp sống số, tại Việt Nam cũng như trên toàn thế giới.