Helium khan hiếm toàn cầu: chuỗi cung ứng chip chao đảo, Intel nắm lợi thế

Dù Iran và Mỹ đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn với điều kiện đảm bảo an toàn lưu thông qua eo biển Hormuz, cuộc khủng hoảng helium trong chuỗi cung ứng bán dẫn chỉ mới có dấu hiệu hạ nhiệt tạm thời.

Theo Forbes, khu công nghiệp Ras Laffan của Qatar, nơi cung cấp khoảng 1/3 sản lượng helium toàn cầu, gần như ngừng hoạt động từ đầu tháng 3 sau các cuộc tấn công từ Iran. Sự gián đoạn này đã làm mất đi khoảng 27-30% nguồn cung toàn cầu, khiến giá giao ngay tăng 40-100% chỉ trong vài tuần.

Trong bối cảnh bất ổn địa chính trị gia tăng, nguồn cung khí ổn định trở thành mối quan tâm lớn, tạo ra hiệu ứng lan tỏa đến các hãng bán dẫn hàng đầu và thúc đẩy nhiều phản ứng chiến lược.

Hàn Quốc: Samsung và SK hynix ký hợp đồng dài hạn

Theo Forbes, Hàn Quốc là quốc gia chịu ảnh hưởng rõ rệt khi khoảng 64,7% lượng helium nhập khẩu năm 2025 đến từ Qatar. Đáng chú ý, sản xuất chip nhớ tiêu thụ nhiều helium do các quy trình khắc và lắng đọng nhiệt độ cao trong kiến trúc xếp chồng 3D. Vì vậy, Samsung và SK Hynix đang đa dạng hóa nguồn cung, mở rộng tái chế và điều chỉnh chiến lược закуп để tăng khả năng chống chịu.

The Elec cho biết các nhà cung cấp khí công nghiệp như Linde và Air Products đã ký thêm hợp đồng cung ứng dài hạn với Samsung và SK hynix. Hai hãng chip nhớ được cho là chấp nhận mức giá helium cao hơn để đảm bảo nguồn cung ổn định.

Theo Yonhap News, chính phủ Hàn Quốc đã đảm bảo đủ nguồn helium cho khoảng 4 tháng sản xuất, và hiện chưa ghi nhận gián đoạn ngay lập tức.

Đài Loan: TSMC duy trì khả năng chống chịu

Forbes cho biết helium được sử dụng rộng rãi trong làm mát wafer, duy trì ổn định nhiệt và chân không, phát hiện rò rỉ, làm sạch khí và trong các quy trình CVD, EUV. Dù helium chỉ chiếm dưới 1% chi phí sản xuất wafer, nó gần như không thể thay thế trong các công đoạn quan trọng. Giá helium cấp bán dẫn đã tăng hơn 5% vào đầu tháng 4, cho thấy áp lực chi phí đang gia tăng.

TSMC cũng đối mặt với rủi ro chuỗi cung ứng, đặc biệt ở các dây chuyền đóng gói tiên tiến CoWoS vốn tiêu thụ nhiều helium.

Tuy nhiên, TSMC có lợi thế nhờ danh mục sản phẩm đa dạng và chuỗi cung ứng toàn cầu. Công ty áp dụng chiến lược đa nguồn cung, tái chế tại chỗ với hiệu suất 80-90% và duy trì tồn kho hơn 2 tháng để giảm thiểu rủi ro.

Nhật Bản: áp lực gia tăng do phụ thuộc nhập khẩu

Nhật Bản cũng đang chịu áp lực lớn khi phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu helium. Theo Kyodo News, khoảng 60% helium nhập khẩu đến từ Mỹ và 37% từ Qatar trong năm 2025.

Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản cho biết lượng tồn kho hiện tại đủ dùng đến đầu tháng 5, đồng thời đang tăng cường nhập khẩu từ Mỹ để thay thế nguồn Trung Đông. Một số doanh nghiệp trong nước đã bắt đầu hạn chế bán ra, trong khi Japan Helium Co. chuyển một phần nguồn cung quốc tế về phục vụ thị trường nội địa.

Đối với ngành bán dẫn, helium vẫn là yếu tố thiết yếu và khó thay thế, dù hiện chưa có tác động ngay lập tức đến sản xuất.

Vì sao Intel có thể hưởng lợi tương đối

Theo Forbes, các nhà sản xuất chip tại Mỹ, đặc biệt là Intel, ít chịu tác động hơn trong ngắn hạn so với các đối thủ châu Á.

Mỹ hiện là quốc gia sản xuất helium lớn nhất thế giới, với sản lượng khoảng 81 triệu m³ mỗi năm. Các fab trong nước chủ yếu lấy nguồn từ Texas, Wyoming, Kansas và Oklahoma, cùng với nguồn bổ sung từ Algeria. Ngoài ra, các nhà cung cấp khí công nghiệp Mỹ như Air Products, Linde và ExxonMobil được dự báo sẽ hưởng lợi khi khách hàng chuyển sang các nguồn cung ổn định hơn tại Bắc Mỹ trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu bị thắt chặt.